ارزشیابی
ارزشیابی
ارزشیابی : اگر معلمی پس از اندازه گیری و به دست آوردن اطلاعات کیفیت نتایج یا اطلاعات بدست آمده را مورد توجه قرار دهد ، و به تجزیه و تحلیل آن بپردازد ، گفته می شود که او عمل ارزشیابی را انجام داده است .
ارزشیابی پیشرفت تحصیلی عبارت است از « فرایندی منظم برای تعیین و تشخیص میزان پیشرفت شاگردان در رسیدن به هدف های آموزشی »
انواع ارزشیابی عبارتند از : ارزشیابی تشخیصی ، ارزشیابی تکوینی ، ارزشیابی پایانی .
ارزشیابی تشخیصی : این ارزشیابی وقتی وارد عمل می شود که بخواهند از توانایی آزمودنی برای شروع نوع بخصوصی از یادگیری اطلاع حاصل نمایند .
در واقع ارزشیابی تشخیصی عملی است که برای قضاوت درباره میزان آمادگی شاگردان برای شروع مرحله جدید آموزشی و تصمیم گیری در این مورد به کار می رود .از ارزشیابی تشخیصی دو هدف مورد نظر است : اول : قرار دادن شاگردان در موقعیتی مناسب که بتوانند یادگیری مطالب تازه درسی را آغاز کنند ، دوم : کشف علل مشکلات یادگیری آنان در راه رسیدن به هدف های آموزشی .
ارزشیابی تکوینی : این ارزشیابی در جریان یک یادگیری وارد عمل می شود . اساس ارزشیابی تکوینی مبتنی بر این است که پیشرفت و نزدیکی آزمایش شونده را به هدفی که قبلا تعیین شده بررسی نماید .
موارد استفاده ارزشیابی تکوینی در دو مقوله زیر امکان پذیر است :
الف ) گام به گام پیش رفتن در یادگیری ب ) اصلاح روش تدریس
ارزشیابی پایانی : در پایان هر دوره آموزشی ، لازم است ارزشیابی جامعی از میزان آموخته های شاگردان به عمل آید . این نوع ارزشیابی را ارزشیابی پایانی یا ارزشیابی تراکمی گویند ، که ممکن است در پایان ترم یا یک سال تحصیلی انجام پذیرد .
آزمون عینی : این نوع آزمون را به این دلیل عینی گویند که نمره گذاری آنها مستقل از نظر و قضاوت شخص شخص تصحیح کننده انجام می گیرد . آزمون عینی دارای پرسش های مختلف است ، مانند : پرسش های چند گزینه ای ، پرسش های صحیح – غلط ، پرسش های جورکردنی ، پرسش های کامل کردنی و پرسش های کوته پاسخ .
آزمون کوته پاسخ : اگر پرسش های کامل کردنی به صورت جمله های سوالی نوشته شود ، به طوری که شاگرد مجبور باشد پاسخ آن را بنویسد ، به آن سوال پرسش کوته جوابی گویند . از این نوع پرسش ها می توان برای اندازه گیری معلومات لغوی ، تاریخ های مهم ، تطبیق علائم ، معانی و مفاهیم اصطلاحات علمی ، اطلاعات عمومی و ... استفاده کرد .
آزمون انشایی یا تشریحی : در آزمون تشریحی ، سولات به صورت انشایی یا تشریحی داده می شود . این نوع سوالات رایج ترین نوع سوالات معلم ساخته اند . به خاطر سهولت تهیه ، بیشتر معلمان به ویژه آنهایی که در تهیه پرسش های عینی تبحر کمتری دارند ، این نوع پرسش ها را بر پرسش های عینی ترجیح می دهند .
منابع :
شعبانی ، حسن ، مهارتهای آموزشی و پرورشی ( روشها و فنون تدریس ) ، قم : انتشارات سمت ، 1371
ژرژ نوازه ، ژان پل کاورنی ، روانشناسی ارزشیابی تحصیلی ، ترجمه دکتر حمزه گنجی ، تهران : انتشارات اطلاعات ، 1370
مثال : کتاب علوم تجربی پایه پنجم ابتدایی – نام فصل : نور و رنگ
صفحه های 30-31-32-33
ارزشیابی تشخیصی :
1 - رنگین کمان چه زمانی تشکیل می شود ؟
2 - شرط دیدن اشیاء ، وجود ...................... در محل است .
3 – به هر جسمی که از خود نور تولید می کند ...................... می گویند .
4 – دو نوع چشمه ی نور را نام ببرید .
5 – چشمه نور مصنوعی را تعریف کنید .
6 – چشمه های نور طبیعی و مصنوعی را به جای مناسب در سمت چپ وصل کنید .
|
|
خورشید
شمع چشمه نور مصنوعی
|
آتش چشمه ی نور طبیعی |
ستاره
فانوس
لامپ روشن
ارزشیابی تکوینی :
1 - نور خورشید از چه رنگهایی ساخته شده است ؟ آن ها را نام ببرید .
2 – منشور چیست ؟
3 – رنگین کمان چگونه به وجود می آید ؟
4 – منشور یک قطعه از جنس ..................... است .
صفحه های 34-35-36-37
ارزشیابی تشخیصی :
1 – در آزمایشگاه نور را به کمک وسیله ای به نام ....................... تجزیه می کنند .
2 – منشور نور خورشید را به هفت رنگ تجزیه می کند که عبارتند از آبی ، قرمز ، زرد ، ........... ، ..........، ........... و .............. .
3 – با چه وسیله ای می توانیم اشیای کوچک را بزرگ کنیم ؟
4 – جنس ذره بین از چیست ؟
5 – کوره ی آفتابی چه کاری انجام می دهد ؟
ارزشیابی تکوینی :
1 – هر عدسی نور را در یک نقطه جمع می کند که « نقطه بسیار نورانی است به آن نقطه ......................... می گویند .
2 – بین کوره آفتابی و ذره بین چه شباهتی وجود دارد ؟
3 – چگونه می توانیم تصویر یک شمع را با استفاده از ذره بین روی یک پرده بیندازیم ؟
4 - چهار وسیله نام ببرید که در آن ها عدسی به کار رفته باشد ؟
5 – از عدسی ها در چه شغل هایی استفاده می شود ؟ چهار مورد نام ببرید .